۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵ - هیئتی از متخصصان انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) توصیه کرده اند که غربالگری عمومی جمعیت برای تشخیص دیابت نوع ۱ (T1D) در مراحل اولیه از سن ۲ تا ۴ سالگی آغاز شود.
دکتر آنته-گابریله زیگلر، مدیر مؤسسه تحقیقات دیابت در مرکز هلمهولتز مونیخ و عضو این هیئت، توضیح داد که تنها حدود ۱۵ درصداز کودکانی که به دیابت نوع ۱مبتلا می شوند، دارای بستگان درجه اول مبتلا هستند؛ بنابراین غربالگری همگانی برای شناسایی زودهنگام اکثریت مبتلایان ضروری است.
دیابت نوع ۱یک بیماری خودایمنی است که اکنون مشخص شده در سه مرحله پیشرفت می کند:
· مرحله ۱: وجود دو یا چند آنتی بادی جزایر (IAb) با سطح طبیعی قند خون
· مرحله ۲: خودایمنی همراه با اختلال در تنظیم قند خون (دیسگلایسمی) بدون علائم
· مرحله ۳: تشخیص بالینی دیابت نوع ۱ با افزایش شدید قند خون تا زمان شروع درمان با انسولین
کودکان در مرحله ۱حدود ۴۴ درصد احتمال دارند که ظرف ۵سال وارد مرحله ۳ شوند، و این احتمال در مرحله ۲ به ۷۵ درصد می رسد.
توصیه های غربالگری
هیئت EASD پیشنهاد کرد که در کشورهایی که زیرساخت ها و سیاست گذاری های مناسبی دارند، غربالگری آنتی بادی های جزایر با استفاده از کیت های تجاری موجود برای عموم مردم انجام شود. غربالگری باید از سن ۲ تا ۴سالگی آغاز شود و اگر نتیجه منفی بود، در سنین ۶ تا ۸سال و سپس ۱۰ تا ۱۵سال تکرار شود. اطلاعات کمتری درباره پیشرفت بیماری در افراد بالای ۱۵سال وجود دارد، اما نوجوانانی که قبلاً غربالگری نشده اند نیز می توانند بررسی شوند. برای افرادی که نتیجه مثبت دارند، آزمایش های تکراری توصیه می شود.
پیش از آغاز چنین برنامه ای، این هیئت تأکید کرد که باید زیرساخت هایی برای ۱) تأیید نتایج مثبت و ۲) پایش افراد در مراحل اولیه بیماری فراهم شود، از جمله مسیرهای ارجاع بین مراقبت اولیه و تخصصی، و بین خدمات کودکان و بزرگسالان.
پیش نویس این توصیه ها در نشست سالانهEASD 2025 توسط چند عضو هیئت نگارش ارائه شد و قرار است برای بررسی تخصصی و انتشار ارسال شود. سایر سازمان های پزشکی نیز در حال بررسی این سند برای تأیید احتمالی هستند.
دکتر آناستازیا آلبانیز-اونیل، رئیس هیئت و مدیر آموزش غربالگری اجتماعی و کارآزمایی های بالینی درBreakthrough T1D، گفت: روند مشابهی برای بیانیه قبلی درباره مدیریت افراد با نتیجه مثبت غربالگری نیز استفاده شده بود.
برنامه های غربالگری جمعیتی دیابت نوع ۱هم اکنون در کشورهایی مانند آلمان، ایتالیا، اسرائیل، بریتانیا و برخی مناطق ایالات متحده (مانند کلرادو) در حال اجراست. غربالگری بستگان درجه اول بیماران مبتلا نیز از مدت ها پیش از طریق شبکه بینالمللی TrialNet در دسترس بوده است.
دکتر زیگلر تأکید کرد که اگرچه غربالگری هدفمند افراد در معرض خطر (به دلیل سابقه شخصی یا خانوادگی بیماری های خودایمنی) می تواند نقطه شروع مناسبی باشد، اما هدف نهایی باید غربالگری عمومی جمعیت باشد.
دکتر ماریان روئرز، استاد کودکان در دانشگاه کلرادو و مدیر اجرایی کلینیک دیابت کودکان باربارا دیویس، گفت: مزایای مورد انتظار غربالگری جمعیتی شامل امکان پایش متابولیک برای جلوگیری از بروز کتواسیدوز دیابتی در زمان شروع مرحله ۳، فرصت دریافت درمان های تعدیل کننده بیماری مانند تپلیزوماب (و درمان های جدید در آینده)، و امکان شرکت در کارآزمایی های بالینی برای توقف یا کُند کردن پیشرفت بیماری به سمت وابستگی به انسولین است.
او افزود: آسیب های احتمالی مانند افزایش اضطراب، نتایج مثبت کاذب یا اطمینان اشتباه پس از نتیجه منفی، و انگ اجتماعی ناشی از تشخیص زودهنگام، همگی قابل مدیریت و کاهش هستند.
نگرانی ها درباره هزینه و زیرساخت ها
دکتر تیموتی جی. لیونز، استاد پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی کارولینای جنوبی و مدیر پزشکی اجرایی برنامه ی "دیابت آزاد در کارولینای جنوبی"، گفت: «هزینه، حداقل در ایالات متحده احتمالاً یکی از مشکلات اصلی خواهد بود. اگر قرار باشد کل جمعیت غربالگری شوند، تعداد افراد بسیار زیادی درگیر خواهند بود. در ایالات متحده، با وجود هزینه های بالای مراقبت سلامت، ما در زمینه مراقبت های پیشگیرانه عملکرد خوبی نداریم. این نوع غربالگری، مراقبت پیشگیرانه محسوب می شود. باید پول بیشتری برای این نوع مراقبت ها خرج کنیم تا برای درمان های پرهزینه در مراحل پایانی بیماری».
دکتر لیونز افزود: «اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، باید آن را تأیید کرد و این فرآیند نیازمند زمان زیاد، نیروی انسانی، تفسیر دقیق نتایج و اطلاع رسانی مؤثر به بیماران خواهد بود».
او همچنین خاطرنشان کرد که اگرچه این برنامه ممکن است در کشورهایی با سیستم سلامت همگانی و مراقبت ساختارمند از کودکان موفق عمل کند، در ایالات متحده راهکارهای محدودی برای ارائه مراقبت سلامت در سطح جمعیت وجود دارد. سیستم سلامت ما پراکنده است و نهادهای مختلف با یکدیگر رقابت دارند. این برنامه باید توسط Medicaid تأمین مالی شود، که در حال حاضر با چالش هایی روبهروست.
دکتر روئرز اخیراً مقاله ای مروری درباره هزینه های غربالگری دیابت نوع ۱منتشر کرده و اشاره کرده است که برخی تحلیل ها نشان داده اند غربالگری زودهنگام از نظر هزینه اثربخش است، به ویژه به دلیل کاهش موارد کتواسیدوز دیابتی. همچنین، در آینده با در دسترس قرار گرفتن داروهای تعدیل کننده بیماری، چشمانداز بهتری پیش بینی می شود. با این حال، نتایج واقعی ممکن است بسته به ایالت، سیستم سلامت و عوامل دیگر متفاوت باشد.
رئیس EASD، دکتر شانتال ماتیو، گفت: طبق گایدلاین های این انجمن، آزمایش آنتی بادی های جزایر پانکراس(IAb) باید در فعالیت های سلامت عمومی موجود مانند کلینیک های واکسیناسیون و ویزیت های دوره ای کودکان ادغام شود.
اوافزود: انتظار می رود که خدمات سلامت مختلف، زمینه غربالگری را متناسب با اهداف سلامت عمومی منطقه ای خود انتخاب کنند و تأکید کرد که «غربالگری IAb باید دسترسی برابر را برای همه افراد، فارغ از وضعیت اقتصادی، قومیت یا محل زندگی، فراهم کند».
دکتر ماتیو همچنین گفت: «در مناطقی که این غربالگری ارائه می شود، ارائه دهندگان باید با فرآیند آشنا باشند، از جمله نحوه ارتباط مؤثر نتایج و ارجاع های لازم، و انتظار می رود که بودجه کافی برای این فعالیت ها در نظر گرفته شود».
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/easd-urges-population-screening-early-type-1-diabetes-2025a1000omy